Kort: het voor 1 mei 2027 aangekondigde vignet zou gelden op autosnelwegen en gewestwegen in de drie gewesten. Gemeentewegen zouden gratis blijven. In de praktijk is het moeilijk om nooit een gewestweg te gebruiken. Er zijn controles met ANPR-camera's en een eerste boete van 70 € aangekondigd. Het gaat nog om een voorstel.
Meer dan een autosnelwegvignet
In de meeste landen geldt een vignet alleen op autosnelwegen. In Zwitserland is het bijvoorbeeld verplicht op autosnelwegen en autowegen, niet op kantonale wegen. Het Belgische voorstel spreekt ruimer over een gebruiksrecht voor de gewestelijke wegennetten.
De gewesten beheren autosnelwegen en grote wegen: SOFICO en SPW Mobilité et Infrastructures in Wallonië, het Agentschap Wegen en Verkeer in Vlaanderen en Brussel Mobiliteit in de hoofdstad. Gemeenten beheren lokale straten en kleine wegen. Het vignet zou gelden op het gewestelijk beheerde net.
Eén vignet zou voor de drie gewesten volstaan. Je hoeft dus geen apart Waals, Vlaams of Brussels vignet te kopen.
Welke wegen vallen onder het voorstel?
| Soort weg | Voorbeelden | Vignet? |
|---|---|---|
| Autosnelwegen | E40, E411, E19, E42, E313, E34, A12, Brusselse ring R0, Antwerpse ring R1 | Ja |
| Gewestwegen, vroegere nationale wegen | N4, N5, N25, N90, grote gewestelijke steenwegen | Ja |
| Grote Brusselse gewestassen | Tunnels en lanen beheerd door het gewest | Ja, bij gewestelijk beheer |
| Gemeentelijke wegen en straten | Woonstraten en kleine landelijke wegen | Nee |
De meeste N-wegen, vroeger nationale wegen, zijn na de regionalisering gewestwegen geworden. Er zijn uitzonderingen en sommige wegen zijn aan gemeenten overgedragen. De precieze lijst is nog niet gepubliceerd. De definitieve teksten en vermoedelijk een officiële kaart moeten nog volgen.
Kun je het vignet vermijden via kleine wegen?
Volgens het voorstel is een vignet alleen nodig als je een gewestweg gebruikt. Test-Aankoop wijst erop dat het strikt genomen dus niet altijd verplicht is, maar dat vrijwel alle gewestwegen vermijden in de praktijk erg moeilijk wordt. Verbindingswegen tussen dorpen, grote kruispunten en stadsinritten zijn vaak gewestelijk.
Zelfs voor een rit van je dorp naar de supermarkt in de buurgemeente kruis of volg je waarschijnlijk een gewestweg. Volgens de Vlaamse vakpers zou een onderneming die uitsluitend lokale wegen gebruikt geen vignet nodig hebben, maar dat is uitzonderlijk.
Omrijden kost kilometers, brandstof en tijd en veroorzaakt meer verkeer in dorpen. Bij een jaarvignet van 100 € voor Euro 4 en recenter, ongeveer 27 cent per dag, zal een omweg zelden voordelig zijn.
Betalende tunnels en bruggen
Voor personenauto's is de Liefkenshoektunnel ten noorden van Antwerpen momenteel het enige betalende kunstwerk. In 2026 kost één passage per bankkaart 6,20 € voor een auto lager dan 3 meter, minder met een badge en meer bij contante betaling. Niets wijst erop dat het vignet die tol vervangt: vermoedelijk blijven beide verschuldigd. Ook de toekomstige Oosterweeltunnel, voorzien rond 2030, zou betalend worden.
Hoe zouden controles gebeuren?
Het vignet zou digitaal zijn, zonder voorruitsticker, geregistreerd in een databank en gekoppeld aan je nummerplaat. Er zijn twee controlemethoden aangekondigd:
- ANPR-camera's die nummerplaten automatisch lezen. België heeft er al duizenden voor LEZ, trajectcontroles en politietoepassingen.
- Mobiele controleteams die ter plaatse controleren.
Het gewest waar de overtreding wordt vastgesteld, controleert en legt de sanctie op.
Aangekondigde boetes
| Overtreding | Aangekondigde administratieve boete |
|---|---|
| Eerste keer | 70 € |
| Tweede keer | 140 € |
| Derde keer en volgende | 210 € |
Volgens Test-Aankoop zou je na een boete twee maanden krijgen om je in orde te stellen zonder nieuwe boete in die periode. Dit moet nog in de definitieve teksten worden bevestigd. Voor buitenlandse nummerplaten zouden Europese uitwisselingen van inschrijvingsgegevens gebruikt worden om boetes te innen.
Praktische situaties
Hoe doen buurlanden het?
Frankrijk vraagt kilometertol op geconcessioneerde autosnelwegen. Zwitserland en Oostenrijk hebben een vignet voor autosnelwegen. Duitsland, Nederland en Luxemburg vragen geen tol aan personenauto's op hun autosnelwegen. Het Belgische voorstel is ruimer omdat het gewestwegen omvat. Dat moet ook voorkomen dat doorgaand verkeer naar dorpen uitwijkt als alleen autosnelwegen betalend zouden zijn.
Hoe herken je een gewestweg?
Er bestaat nog geen officiële vignetkaart. E-, A- en R-nummers wijzen op autosnelwegen of ringwegen; N-wegen zijn meestal gewestelijk. SPW Mobilité et Infrastructures publiceert de Waalse gewestwegenkaart en het Agentschap Wegen en Verkeer doet dat voor Vlaanderen. Navigatieapps zouden de informatie na invoering kunnen opnemen, zoals voor Franse tolwegen. Houd er bij twijfel rekening mee dat een rit van meer dan enkele kilometers waarschijnlijk een gewestweg gebruikt.
Veelgestelde vragen
Zou het Belgische vignet alleen op autosnelwegen gelden?
Nee. Volgens het voorstel geldt het op autosnelwegen en gewestwegen in de drie gewesten. Gemeentewegen zouden gratis blijven.
Is per gewest een ander vignet nodig?
Nee. Er is één digitaal vignet voor heel België gepland.
Komt er een sticker op de voorruit?
Nee. Het vignet zou digitaal aan de nummerplaat gekoppeld zijn, met controles via nummerplaatcamera’s.
Wat is de boete zonder vignet?
Aangekondigd zijn 70 €, daarna 140 € en 210 € bij herhaling. De goedgekeurde teksten moeten deze bedragen nog bevestigen.
Zit de Liefkenshoektunnel in het vignet?
Niets wijst daarop. De afzonderlijke tunneltol zou blijven bestaan.
Onze vignetgidsen
- Rekenhulp wegenvignet 2027
- Prijzen 2027 en voorbeelden
- Planning en stand van zaken 2027
- Buitenlandse bestuurders en grensarbeiders
- Vignet en verkeersbelasting
- Bestelwagen, camper en vrachtwagen
- LEZ en dagpassen
- Franse Crit’Air-sticker
- Vignetten voor Zwitserland en Oostenrijk
- Duitse milieusticker Umweltplakette
Bekijk het aangekondigde tarief volgens je voertuig en de gekozen duur.
Bronnen
- www.wallonie.be — informatie over het wegenvignet en verkeersregels
- Test-Aankoop — informatie over het wegenvignet en verkeersregels
- VRT NWS — informatie over het wegenvignet en verkeersregels
- travelinformation.eu — informatie over het wegenvignet en verkeersregels
- Zwitserse overheid (ch.ch) — informatie over het wegenvignet en verkeersregels
Infocheck.be is geen officiële website. In november 2026 is het Belgische wegenvignet nog een voorstel: de teksten zijn nog niet definitief goedgekeurd en prijzen of data kunnen veranderen. Controleer de officiële bronnen voordat je betaalt.