Schuldbemiddeling bij het OCMW: schulden aanpakken en je budget beschermen

Wanneer vraag je hulp?

Zo vroeg mogelijk. Uitstel doet nalatigheidsinteresten, herinneringskosten en deurwaarderskosten oplopen. Een schuld van 200 € kan in enkele maanden verdubbelen. Waarschuwingssignalen zijn:

• de ene factuur betalen door een andere te laten liggen;
• je post niet meer openen;
• lenen om een ander krediet terug te betalen;
• een deurwaardersbrief of dreigende afsluiting van water, gas of elektriciteit;
• een negatief saldo halverwege de maand.

Herken je dit, contacteer je OCMW. Ook een tijdelijk probleem is gemakkelijker op te lossen als vroeg over een betalingsregeling wordt onderhandeld.

Budgetbegeleiding, bemiddeling en collectieve regeling

Deze vormen kunnen elkaar opvolgen. Vaak begint het met een overzicht en budgetbegeleiding, daarna minnelijke bemiddeling. Een collectieve regeling wordt onderzocht als dat onvoldoende is.

Hoe verloopt minnelijke schuldbemiddeling?

1. Eerste afspraak: breng facturen, herinneringen, deurwaardersbrieven, kredietcontracten en bewijzen van inkomsten en uitgaven mee.
2. Overzicht: de bemiddelaar inventariseert schulden en controleert bedragen, interesten en wettelijke kosten. Hij berekent je resterende leefgeld.
3. Budget: samen maak je een haalbaar plan dat ruimte laat voor een menswaardig leven.
4. Onderhandeling: de bemiddelaar vraagt elke schuldeiser een afbetalingsplan, een kostenstop of een vermindering.
5. Opvolging: je betaalt volgens het plan en kunt bij problemen bij de bemiddelaar terecht.

De dienst onderzoekt ook of gevraagde kosten onwettig zijn. Voor consumentenschulden bestaan wettelijke grenzen aan invorderingskosten en moet een eerste herinnering gratis zijn volgens de toepasselijke regels. Onterechte kosten kunnen worden betwist.

De collectieve schuldenregeling

Zijn de schulden te groot voor een gewone afbetaling, dan kun je via een verzoekschrift bij de arbeidsrechtbank van je woonplaats een collectieve schuldenregeling aanvragen. De OCMW-dienst kan het dossier helpen voorbereiden.

• De rechter stelt een gerechtelijke schuldbemiddelaar aan, vaak een advocaat, soms een OCMW.
• Vervolging door schuldeisers wordt geschorst en interesten worden stopgezet volgens de procedure.
• Je inkomsten gaan naar een door de bemiddelaar beheerde rekening. Je krijgt leefgeld.
• Er volgt een plan, doorgaans over 5 tot 7 jaar, dat een gedeeltelijke kwijtschelding kan bevatten.

Je mag tijdens de procedure niet zonder toestemming nieuw krediet aangaan of goederen verkopen. Je wordt geregistreerd bij de Centrale voor kredieten aan particulieren. Als je de gerechtelijke bemiddelaar niet kunt betalen, kan het Fonds ter bestrijding van de overmatige schuldenlast volgens de voorwaarden tussenkomen.

Wie kan bij het OCMW terecht?

• Elke inwoner, ook zonder bestaande OCMW-hulp: werknemer, werkloze, gepensioneerde of zelfstandige voor private schulden.
• Wie consumentenschulden heeft: krediet, energie, telefoon, huur, zorgkosten of belastingen.
• Wie schulden wil voorkomen via budgetbegeleiding.

Schulden uit een lopende zelfstandige activiteit vallen eerder onder ondernemingsprocedures. Vraag doorverwijzing.

Een erkende dienst vinden

• Je OCMW: de meeste hebben een erkende dienst of werken met een naburige samen. Zie welk OCMW je moet contacteren.
• Wallonië: bel gratis 1718, of raadpleeg de lijst van het Observatoire du crédit et de l'endettement.
• Brussel: het Centre d'appui aux services de médiation de dettes op mediationdedettes.be vermeldt erkende diensten in de 19 gemeenten.
• Vlaanderen: contacteer je OCMW of een CAW.

Wees voorzichtig met private bedrijven die je kredieten willen overnemen of tegen commissie je schulden willen regelen. Erkende sociale diensten werken gratis.

Bijzondere hulp voor energieschulden

Gas- en elektriciteitsschulden komen vaak voor. Via het energiefonds kan het OCMW een deel van facturen onderzoeken, met de leverancier onderhandelen of je helpen het sociaal tarief aan te vragen als je er recht op hebt. Voor stookolie bestaat een verwarmingstoelage. Bespreek al de eerste onbetaalde factuur.

Documenten voor de eerste afspraak

Een volledig dossier helpt de bemiddelaar sneller optreden. Verzamel:

• alle brieven van schuldeisers, herinneringen, ingebrekestellingen en deurwaardersbrieven, ook ongeopende;
• kredietcontracten: persoonlijke lening, kredietkaart, kredietopening en aankoop op afbetaling;
• inkomensbewijzen: loonfiches, uitkeringen, onderhoudsgeld en kinderbijslag;
• vaste kosten: huurcontract, energie, water, telefoon, verzekeringen en schoolkosten;
• bankafschriften van de voorbije drie maanden;
• je laatste aanslagbiljet van de belastingen.

Gooi niets weg en open je post. Ook onaangename brieven bevatten nuttige informatie over bedragen, termijnen en de bevoegde deurwaarder. Meld een dagvaarding of bevel van een deurwaarder onmiddellijk aan de dienst.

Veelgestelde vragen

Meer gidsen over het OCMW

• Referentieadres bij het OCMW: voorwaarden
• Artikel 60 OCMW: werk, loon en werkloosheid
• Voedselpakket OCMW: voorwaarden en aanvraag
• Hoelang kun je een leefloon krijgen?
• Huisvesting OCMW: huurwaarborg en steun
• Organieke OCMW-wet: je rechten uitgelegd
• Uitbetaling leefloon: termijnen en kalender
• GPMI OCMW: contract, rechten en sancties
• Welk OCMW contacteren? Gemeente en aanvraag

Bronnen

Onderstaande referenties zijn deels Franstalig; de gewestelijke regels blijven van toepassing.

• Droits Quotidiens — oorspronkelijke referentie
• be.brussels — oorspronkelijke referentie
• Centre d'appui aux services de médiation de dettes (CAMD) — oorspronkelijke referentie
• Droits Quotidiens — oorspronkelijke referentie

Infocheck.be is geen officiële website. Deze gids vereenvoudigt de regels. Bedragen en datums zijn informatief: vraag je maatschappelijk werker of het OCMW van je gemeente om je persoonlijke situatie te bevestigen.