Ziekteverlof: nieuwe regels in 2026

Kort: sinds 1 januari 2026 mogen werknemers in ondernemingen met minstens 50 werknemers twee keer per jaar één dag ziek zijn zonder attest, in plaats van drie keer. Bij herval binnen acht weken, in plaats van veertien dagen, begint niet opnieuw een volledige maand gewaarborgd loon. Voor federale statutaire ambtenaren voorziet een ontwerp van koninklijk besluit vanaf 1 januari 2027 een afbouw van het ziektekrediet: eerst dertig dagen 100 % wedde, daarna 60 %. Dit laatste is nog niet definitief.

Welk loon behoud je bij ziekte?

Vergelijk met je gebruikelijke nettoloon.

Bereken mijn nettoloon →

Twee keer per jaar zonder doktersattest

Sinds 28 november 2022 kon een werknemer drie keer per kalenderjaar één dag ziek zijn zonder medisch attest. De arbeidsdeal wilde zo de huisartsen ontlasten. De wet van 19 december 2025 over de terugkeer naar werk verminderde dat aantal.

Sinds 1 januari 2026 geldt:

Maximaal twee keer per jaar één dag zonder attest.
Vanaf de derde dergelijke afwezigheid is een attest verplicht, ook voor één dag.
Bij langer dan één dag blijft een attest nodig als de werkgever dat vraagt, doorgaans via het arbeidsreglement.
De vrijstelling geldt in ondernemingen met minstens 50 werknemers. Kleinere ondernemingen kunnen via cao of arbeidsreglement afwijkende regels vastleggen.

Ook zonder attest moet je de werkgever onmiddellijk verwittigen, meestal vóór je werkdag begint en volgens het arbeidsreglement.

Wie betaalt het gewaarborgd loon?

In de eerste maand betaalt de werkgever het gewaarborgd loon. De carenzdag werd in België in 2014 afgeschaft: de betaling begint op de eerste ziektedag.

Periode	Bediende	Arbeider
Dag 1 tot 7	100 % van het loon	100 % van het loon
Dag 8 tot 14	100 % van het loon	ongeveer 86 % van het loon
Dag 15 tot 30	100 % van het loon	aanvulling van de werkgever + ziekenfondsuitkering
Vanaf dag 31	ziekenfondsuitkering (in principe 60 % van het begrensde brutoloon)

Deze regels gelden bij een contract van onbepaalde duur of van minstens drie maanden. Voor bedienden met een korter contract gelden de regels voor arbeiders.

Herval: acht weken in plaats van veertien dagen

Vóór 2026 begon een nieuwe maand gewaarborgd loon als je meer dan veertien dagen na de hervatting opnieuw ziek werd. Voor arbeidsongeschiktheden die vanaf 1 januari 2026 beginnen, wordt die periode acht weken.

Voorbeeld: Sarah is ziek van 5 tot 30 maart 2026. Ze hervat op 31 maart en wordt op 10 april om dezelfde reden opnieuw ziek. Omdat er minder dan acht weken verstreken zijn, betaalt de werkgever alleen het niet-opgebruikte saldo van het gewaarborgd loon. Daarna neemt het ziekenfonds over. Je inkomen kan daardoor lager zijn, want de uitkering is lager dan het loon.

Of na een werkhervatting een nieuwe periode van gewaarborgd loon ontstaat, hangt af van de exacte hervattingsdata en de medische oorzaak. Laat het resterende recht bij herval individueel berekenen.

Progressieve werkhervatting

Wie met akkoord van de adviserend arts deeltijds hervat en daarna weer volledig arbeidsongeschikt wordt, bouwt door die werkhervatting geen nieuw gewaarborgd loon op. De vroegere beperking van twintig weken voor die neutralisatie verdween.

Controle door de werkgever

De werkgever mag een controlearts sturen. Het attest vermeldt of je de woning mag verlaten. Ben je zonder geldige reden afwezig of weiger je controle, dan riskeer je het gewaarborgd loon voor de dagen vóór de controle te verliezen. Bij medisch meningsverschil bestaat een arbitrageprocedure.

Federaal ziektekrediet: aangekondigde afbouw

Federale statutaire ambtenaren hebben een ander stelsel: jaarlijks 21 ziektedagen. Niet-gebruikte dagen vormen een ziektekrediet. Zolang dat niet is uitgeput, behouden ze 100 % van hun wedde. Sommigen bouwen honderden dagen op, die ze vroeger ook aan het loopbaaneinde konden benutten.

In juli 2026 keurde de ministerraad een ontwerp van koninklijk besluit van minister Vanessa Matz goed. Het voorziet:

Geleidelijke afbouw vanaf 1 januari 2027.
Voor nieuwe statutairen: 100 % wedde voor de eerste dertig ziektedagen, daarna 60 % vanaf dag 31.
Voor wie al in dienst is: behoud van de dagen opgebouwd tot 31 december 2026.

Contractuele personeelsleden vallen hier niet onder: voor hen gelden al de werknemersregels.

In november 2026 volgen nog vakbondsonderhandelingen en advies van de Raad van State. Het gaat alleen over de federale overheid. Gewesten, gemeenschappen, gemeenten en onderwijs hebben eigen regels.

Overzicht voor en na

Regel	Vroeger	Nu
Dagen zonder attest (1 dag)	3 per jaar	2 per jaar (sinds 1 januari 2026)
Hervaltermijn	14 dagen	8 weken
Maximale duur van een attest	vrij	3 maanden
Federale statutaire ambtenaren	ziektekrediet van 21 dagen per jaar, 100 %	voorstel: 30 dagen tegen 100 %, daarna 60 % (2027)

En zelfstandigen?

Een zelfstandige heeft geen werkgever die gewaarborgd loon betaalt. Bij ziekte moet binnen zeven dagen een attest naar het ziekenfonds. Voor kortdurende ziekte speelt een minimumduur van acht dagen een rol. Laat het ziekenfonds de juiste aanvangsdatum van je uitkering bevestigen: de minimumduur is niet noodzakelijk dezelfde als de eerste vergoede dag en de regeling verschilt van die voor werknemers. Het dagforfait hangt van de gezinssituatie af. Ook vrijstelling van sociale bijdragen kan bij het sociaal verzekeringsfonds worden gevraagd. De werknemersvrijstelling van een attest geldt niet voor zelfstandigen.

Waarom deze wijzigingen?

De regering wil kort ziekteverzuim en de werkgeverskosten van het gewaarborgd loon verminderen, terwijl een eenvoudige regeling voor heel korte afwezigheid blijft bestaan. Vakbonden vrezen dat zieken te vroeg hervatten om inkomensverlies te vermijden. Het RIZIV zal de effecten de komende jaren evalueren.

Praktische tips

Lees in het arbeidsreglement hoe je moet verwittigen en wanneer het attest moet binnenkomen, vaak binnen twee werkdagen.
Houd de dagen zonder attest bij: vanaf de derde keer is een attest nodig.
Verwittig bij herval snel het ziekenfonds om een onderbreking van inkomsten te voorkomen.
Vraag als ambtenaar vóór 31 december 2026 je saldo ziektedagen bij de personeelsdienst op.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak mag ik zonder attest ziek zijn?

Sinds 1 januari 2026 twee keer per jaar voor één dag, bij ondernemingen met minstens vijftig werknemers. Vroeger was dat drie keer.

Is er een carenzdag?

Nee. Die is sinds 2014 afgeschaft. De werkgever betaalt vanaf de eerste dag volgens de toepasselijke regels van het gewaarborgd loon.

Wat verandert er bij herval?

Bij ongeschiktheid die vanaf 2026 begint, leidt herval binnen acht weken in plaats van veertien dagen niet automatisch tot een nieuwe volledige maand gewaarborgd loon.

Verliezen ambtenaren hun ziektekrediet?

Een ontwerp voorziet een geleidelijke afbouw voor federale statutairen vanaf 2027. De opgebouwde dagen tot eind 2026 blijven behouden. Het ontwerp is nog niet definitief.

Geldt de hervorming ook voor contractuele ambtenaren?

Nee. Zij volgen al de werknemersregels: eerst gewaarborgd loon, daarna een ziekenfondsuitkering.

Infocheck.be is geen officiële website. Deze gids beschrijft de regels van november 2026. Laat de toepasselijke cao, je statuut en de actuele regeling bevestigen door werkgever, ziekenfonds of vakbond.