Langdurig ziek: wat verandert de wet in 2026?

Kort: de wet van 19 december 2025, gepubliceerd op 30 december, geldt sinds 1 januari 2026. Werkgevers met minstens vijftig werknemers betalen tijdens de tweede en derde ziektemaand een bijdrage van 30 % van de uitkering. Wie de ziekenfondsvragenlijst niet terugstuurt, riskeert een sanctie van 10 % in plaats van 2,5 %. Medische overmacht kan na zes in plaats van negen maanden worden opgestart. Uitbreiding van de bijdrage naar maand vier en vijf is een voorstel voor 2027.

Vergelijk je loon met je uitkering

Je brutoloon vormt de basis voor de berekening door het ziekenfonds.

Bereken mijn nettoloon →

Waarom een nieuwe wet?

Het aantal mensen dat langer dan een jaar ziek is, nam de voorbije twintig jaar sterk toe. Burn-out, depressie en rugklachten zijn belangrijke oorzaken. Het federale regeerakkoord van 2025 wil tegen het einde van de legislatuur ongeveer 100 000 langdurig zieken helpen naar aangepast werk.

Minister Frank Vandenbroucke presenteerde verschillende maatregelpakketten. Het belangrijkste is de wet van 19 december 2025 betreffende een versterkt terug-naar-werkbeleid, gepubliceerd op 30 december 2025, samen met een nieuw koninklijk besluit over re-integratie, soms “RIT 3.0” genoemd. De meeste maatregelen gelden vanaf 1 januari 2026.

De drie perioden van ziekte

Gewaarborgd loon: de werkgever betaalt in de eerste maand. Zie ziekteverlof.
Primaire arbeidsongeschiktheid: van de tweede maand tot één jaar betaalt het ziekenfonds doorgaans 60 % van het begrensde brutoloon.
Invaliditeit: na één jaar hangt het bedrag af van de gezinssituatie: gezinshoofd, alleenstaande of samenwonende.

De wet grijpt vooral in tijdens de tweede periode, wanneer de band met het werk makkelijker behouden blijft.

Veranderingen voor werkgevers

Solidariteitsbijdrage van 30 %

Werkgevers met minstens vijftig werknemers betalen vanaf 2026 30 % van de ziekte-uitkering tijdens de tweede en derde maand. Het betreft primaire arbeidsongeschiktheden die vanaf 1 januari 2026 begonnen.

Uitgesloten zijn onder meer werknemers jonger dan achttien of ouder dan 54 jaar, uitzendkrachten, flexi-jobbers, maatwerkbedrijven en werknemers met minder dan dertig dagen anciënniteit. De vroegere responsabiliseringsbijdrage van 0,625 % van de loonmassa verdwijnt.

Een uitbreiding naar maand vier en vijf vanaf 1 januari 2027 is in november 2026 alleen een voorstel.

Meer re-integratieverplichtingen

Na acht weken moet de werkgever de arbeidsarts het arbeidspotentieel laten beoordelen.
Is er potentieel, dan moet uiterlijk zes maanden na de aanvang een re-integratietraject starten.
Werkgevers met minstens twintig werknemers riskeren sancties als ze geen traject starten.

Veranderingen voor wie ziek is

De vragenlijst

Bij het begin stuurt het ziekenfonds een vragenlijst over mogelijke werkhervatting. Niet terugsturen kan tijdelijk een vermindering van de daguitkering van 10 % in plaats van 2,5 % opleveren.

Afspraken met de adviserend arts

Een ongewettigde afwezigheid bij een fysieke afspraak kan tot tijdelijke volledige schorsing leiden. Andere sancties betreffen een te late gevraagde inschrijving bij VDAB, Actiris of Forem, en een tweede afwezigheid bij de arbeidsarts.

Progressieve hervatting

Deeltijds hervatten kan met akkoord van de adviserend arts. De wet schaft de bescherming van zes maanden door het vermoeden van arbeidsongeschiktheid tijdens een re-integratieplan af. Herbeoordeling kan eerder, behalve bij ziekenhuisopname of een besmettelijke ziekte.

Werkhervattingspremie

De premie van 1 725 € blijft bestaan, maar moet sinds 1 januari 2026 elektronisch via het platform van het Nationaal Intermutualistisch College worden aangevraagd.

Medische overmacht na zes maanden

Bij definitieve ongeschiktheid voor het overeengekomen werk kan het contract via medische overmacht worden beëindigd, zonder opzegtermijn of verbrekingsvergoeding. De arbeidsarts beoordeelt dit.

Sinds 2026 kan de procedure starten na zes maanden ononderbroken ongeschiktheid, ook als de ziekte vóór 2026 begon. Vroeger waren dat negen maanden. Tijdens een lopend re-integratietraject is de procedure niet mogelijk.

Vraag bij een brief hierover advies aan vakbond of advocaat. Bij een gewoon ontslag met opzegging kun je onze opzegcalculator raadplegen.

Artsen en ziekenfondsen

Het RIZIV registreert en analyseert attesten in de databank GAOCIT.
Een attest van de behandelend arts mag maximaal drie maanden tegelijk dekken.
Sinds 2026 kunnen bepaalde gespecialiseerde verpleegkundigen onder strikte voorwaarden ook attesten afleveren.
De financiering van ziekenfondsen hangt sterker af van hun resultaten bij werkhervatting.

Voorbeeld

Marc, 45, werkt als magazijnier bij een bedrijf met 120 werknemers. Op 5 februari 2026 krijgt hij rugletsel. De werkgever betaalt het gewaarborgd loon. In maart stuurt Marc de ziekenfondsvragenlijst terug en vermijdt hij de sanctie van 10 %. Tijdens maand twee en drie betaalt zijn werkgever aan de RSZ 30 % van zijn uitkering. Na acht weken ziet de arbeidsarts mogelijkheden voor werk zonder tillen. Een re-integratietraject start en Marc hervat in juni halftijds in een controlefunctie, met akkoord van de adviserend arts.

Kritiek en doelstelling

Vakbonden en patiëntenverenigingen bekritiseren sancties voor zieken en wijzen op de rol van arbeidsomstandigheden. Werkgevers betreuren de extra bijdrage. De regering stelt dat aangepast werk vaak gunstig is voor de gezondheid en wil vroeger contact behouden.

Praktische tips

Beantwoord vragenlijsten en oproepingen van ziekenfonds en arbeidsarts.
Bewaar kopieën van attesten en brieven.
Verwittig de werkgever volgens de termijnen van het arbeidsreglement.
Kun je niet naar een afspraak, meld en motiveer dat vooraf.
Vraag hulp aan de vakbond of sociale dienst van het ziekenfonds voordat je iets tekent.

Veelgestelde vragen

Wat verandert er voor langdurig zieken in 2026?

De vragenlijst en afspraken wegen zwaarder: niet antwoorden kan 10 % uitkeringsverlies opleveren. Medische overmacht kan na zes in plaats van negen maanden starten.

Blijft mijn werkgever betalen?

Na het gewaarborgd loon betaalt het ziekenfonds. Werkgevers met minstens vijftig werknemers dragen in maand twee en drie 30 % van de uitkering bij.

Kan mijn contract na zes maanden eindigen?

De procedure kan dan starten, maar vereist definitieve ongeschiktheid voor het overeengekomen werk en beoordeling door de arbeidsarts. Tijdens re-integratie kan het niet.

Hoelang geldt een attest?

Een attest van de behandelend arts kan sinds 2026 maximaal drie maanden dekken. Daarna is een nieuw attest nodig.

Bestaat de werkhervattingspremie nog?

Ja: 1 725 €, sinds 2026 elektronisch aan te vragen.

Infocheck.be is geen officiële website. Deze gids beschrijft de regels van november 2026. Vraag voor je eigen situatie advies aan je ziekenfonds, vakbond of advocaat; aangekondigde maatregelen zijn niet automatisch geldend recht.