Mantelzorger en werkloos: vrijstelling 2026

Kort: een volledig werkloze die voor een naaste zorgt, kan een vrijstelling van de plicht om werk te zoeken aanvragen voor minstens 6 maanden: palliatieve zorg, een zwaar ziek familielid (tot de 2de graad), een kind met een handicap jonger dan 21 jaar, of iemand voor wie het ziekenfonds je als mantelzorger heeft erkend. Sinds 1 maart 2026 bedraagt de uitkering tijdens de vrijstelling € 761,02 per maand (€ 646,88 bij een inschakelingsuitkering), en het einde van je recht op werkloosheidsuitkering kan tot 12 maanden worden uitgesteld. Je vraagt ze aan met het formulier C90.

Hoeveel uitkering, en tot wanneer?

Bereken je uitkering en de einddatum van je recht met onze rekenhulp werkloosheid 2026.

Bereken mijn uitkering →

Mantelzorg en werkloosheid: het probleem

Een mantelzorger is iemand die regelmatig en intensief helpt bij een naaste die zelfstandigheid verliest: een oudere ouder, een zieke partner, een kind met een handicap. In België doen honderdduizenden mensen dat, vaak zonder enige erkenning.

Voor een werkloze is dat een lastige situatie. De werkloosheidsregeling eist dat je beschikbaar bent voor de arbeidsmarkt: actief zoeken, ingaan op oproepingen, een passende job aanvaarden. Moeilijk als je je dagen in het ziekenhuis of aan het bed van een naaste doorbrengt. Daarom bestaat er een vrijstelling: een tijdlang hoef je geen werk te zoeken, en je behoudt een uitkering.

Met de hervorming van de werkloosheid en de beperking van het recht tot maximaal 24 maanden waarschuwden veel verenigingen dat mantelzorgers hun uitkering dreigden te verliezen. Eind februari 2026 keurde het Parlement een aangepaste, gunstigere regeling goed.

Wie kan de vrijstelling krijgen?

De vrijstelling is voorbehouden aan volledig werklozen (en wie een inschakelingsuitkering krijgt) die zorg geven in een van deze situaties:

palliatieve zorg aan iemand in de laatste levensfase;
zorg aan een familie- of gezinslid (tot de 2de graad, ook aanverwanten) dat zwaar ziek is;
zorg aan een kind met een handicap jonger dan 21 jaar;
zorg aan iemand voor wie je ziekenfonds je heeft erkend als mantelzorger (erkenning "sociale rechten"). Die laatste mogelijkheid bestaat sinds 31 december 2025.

De erkenning als mantelzorger door het ziekenfonds is een aparte stap, bij het ziekenfonds van de persoon die je helpt of bij je eigen ziekenfonds. Meestal is een bepaald zorgvolume nodig (aantal uren per week), en ze kan nog andere rechten geven, zoals het mantelzorgverlof voor werknemers. Kun je ze krijgen, doe het dan: ze vereenvoudigt de aanvraag van de vrijstelling.

Hoeveel krijg je tijdens de vrijstelling?

Dat is de grote nieuwigheid van 2026. Vóór de hervorming was de uitkering tijdens de vrijstelling erg laag: ongeveer € 390 per maand, of zelfs € 317 na 24 maanden als het niet om palliatieve zorg ging. Sinds 1 maart 2026 is ze flink opgetrokken:

Situatie	Vóór maart 2026	Sinds 1 maart 2026
Volledig werkloze met vrijstelling als mantelzorger	€ 390,26 / maand (€ 316,94 vanaf de 25ste maand, behalve palliatieve zorg)	€ 761,02 / maand
Inschakelingsuitkering met vrijstelling als mantelzorger	verlaagd bedrag	€ 646,88 / maand

Geïndexeerde bedragen, volgens de RVA. Het hogere bedrag geldt gedurende de hele vrijstelling.

Dat bedrag is forfaitair: het hangt niet af van je vroegere loon. Het blijft ruim onder een gewone werkloosheidsuitkering. Is je normale uitkering hoger en kun je beschikbaar blijven, dan is de vrijstelling niet altijd de beste keuze: bespreek het met je uitbetalingsinstelling.

Uitstel van het einde van je recht

Het tweede voordeel is minstens even belangrijk. Voor een volledig werkloze met een vrijstelling als mantelzorger van minstens 6 maanden kan de beperking van de werkloosheid in de tijd tot 12 maanden worden uitgesteld.

Concreet: als je recht op 1 juli 2026 zou eindigen en je al een paar maanden een vrijstelling als mantelzorger hebt, kan de einddatum opschuiven. Je uitbetalingsinstelling en de RVA berekenen de nieuwe datum. Dat uitstel is niet onbeperkt: de vrijstelling wordt geen levenslang recht.

Om de algemene regel over het einde van het recht beter te begrijpen, lees je onze gids over werkloosheid 2026 en ons artikel wat doe je met een brief over het einde van je recht.

Zo vraag je de vrijstelling aan

Verzamel de bewijzen: medisch attest van je naaste (zware ziekte, palliatieve zorg, handicap), gezinssamenstelling of bewijs van verwantschap, en zo mogelijk het attest van erkenning als mantelzorger van het ziekenfonds.
Vul het formulier C90 volledig in. Een deel gaat over de situatie van je naaste en moet vaak door een arts worden ingevuld.
Bezorg het aan je uitbetalingsinstelling (ABVV, ACV, ACLVB of HVW), die het doorstuurt naar de RVA.
Wacht op de beslissing. Blijf je controlekaart invullen en je verplichtingen nakomen zolang de vrijstelling niet is toegekend.
Verwittig je begeleider bij de VDAB, Actiris of de Forem, zodat die je opvolging aanpast.

Voor vrijstellingen die tussen 31 december 2025 en 31 maart 2026 begonnen, gold een uitzonderlijke termijn tot 31 mei 2026 voor een aanvraag met terugwerkende kracht. Doe een nieuwe aanvraag zodra de situatie zich voordoet: de vrijstelling geldt niet voor het verleden.

Tijdens de vrijstelling

Je bent niet verplicht om werk te zoeken of een aanbod te aanvaarden.
Je blijft ingeschreven als werkzoekende en je blijft je controlekaart invullen.
Verandert de situatie (overlijden van je naaste, opname in een woonzorgcentrum, betere gezondheid), dan moet je je uitbetalingsinstelling verwittigen: de vrijstelling kan dan stoppen.
Je kunt de vrijstelling op elk moment stopzetten om opnieuw werk te zoeken, bijvoorbeeld als er een goede kans opduikt.

Andere steun voor mantelzorgers

De vrijstelling van werkloosheid is maar een van de mogelijke vormen van steun:

Mantelzorgverlof: voor werknemers, een verlof met een uitkering van de RVA, mits erkenning door het ziekenfonds.
Verlof voor medische bijstand en verlof voor palliatieve zorg: vormen van loopbaanonderbreking voor werknemers.
Zorgbudgetten of verhoogde kinderbijslag voor een kind met een handicap: die worden betaald aan de persoon die geholpen wordt of aan het gezin. Zie de verhoogde kinderbijslag.
Thuiszorg, dagcentra, respijtzorg: informeer bij het ziekenfonds of het OCMW van je gemeente.

Stopt je werkloosheidsuitkering toch, dan kan het OCMW een leefloon toekennen en rekening houden met je rol als mantelzorger in je integratietraject. Zie het leefloon van het OCMW.

Een concreet voorbeeld

Nadia, 52 jaar, is sinds oktober 2025 volledig werkloos. Haar moeder woont alleen, is zwaar ziek en heeft elke dag hulp nodig: wassen, eten, doktersafspraken. Nadia is daar de meeste dagen mee bezig.

Ze vraagt bij het ziekenfonds van haar moeder de erkenning als mantelzorger aan, met een attest van de huisarts.
Ze vult het formulier C90 in, laat het medische deel door de arts invullen en bezorgt het met het attest van het ziekenfonds aan haar uitbetalingsinstelling.
De RVA kent haar een vrijstelling van een jaar toe. In die periode krijgt ze € 761,02 per maand en hoeft ze niet meer te bewijzen dat ze werk zoekt.
De einddatum van haar recht op werkloosheidsuitkering, voorzien in 2026, wordt uitgesteld, met maximaal 12 maanden.
Wanneer haar moeder naar een woonzorgcentrum gaat, verwittigt Nadia haar uitbetalingsinstelling. De vrijstelling stopt, en ze zoekt opnieuw werk met haar normale uitkering, tot haar nieuwe einddatum.

Dit voorbeeld is vereenvoudigd: de RVA bekijkt elk dossier afzonderlijk. Je uitbetalingsinstelling kan zeggen of de vrijstelling in jouw geval interessant is, door het forfaitaire bedrag te vergelijken met je huidige uitkering en met het effect van het uitstel op je einddatum.

Onze tips

Vraag de vrijstelling aan zodra de situatie zich voordoet: ze geldt niet voor het verleden.
Bewaar kopieën van alle medische attesten en van de beslissing van de RVA.
Nadert de einddatum van je recht, meld je situatie als mantelzorger dan vóór die datum aan je uitbetalingsinstelling.
Zorg ook voor jezelf: mantelzorgverenigingen, respijtzorg, praatgroepen.

Veelgestelde vragen

Kan een mantelzorger een werkloosheidsuitkering krijgen?

Ja. Een volledig werkloze kan een uitkering behouden terwijl hij voor een naaste zorgt, dankzij een vrijstelling van de plicht om werk te zoeken. Sinds 1 maart 2026 bedraagt die uitkering € 761,02 per maand.

Beschermt de vrijstelling als mantelzorger tegen het einde van het recht?

Gedeeltelijk. Sinds de hervorming kan het einde van het recht op werkloosheidsuitkering tot 12 maanden worden uitgesteld voor een werkloze met een vrijstelling als mantelzorger van minstens 6 maanden. Het is geen onbeperkte uitzondering.

Welk formulier heb je nodig voor de vrijstelling als mantelzorger?

Het formulier C90, volledig ingevuld, dat je aan je uitbetalingsinstelling bezorgt (ABVV, ACV, ACLVB of HVW), samen met het attest van erkenning als mantelzorger van het ziekenfonds als je dat hebt.

Moet ik werk zoeken tijdens de vrijstelling?

Nee, dat is net het principe van de vrijstelling: zolang ze loopt, hoef je niet beschikbaar te zijn voor de arbeidsmarkt. Je blijft wel ingeschreven en je blijft je controlekaart invullen.

Mijn naaste is ziek, maar niet zwaar: heb ik recht op de vrijstelling?

Waarschijnlijk niet. De vrijstelling is bedoeld voor zware situaties: palliatieve zorg, zware ziekte, een kind met een handicap, of een officiële erkenning als mantelzorger door het ziekenfonds. Bij lichtere hulp moet je beschikbaar blijven.

De volledige gids over werkloosheid 2026

De regel van 24 maanden, bedragen, einddata, uitzonderingen en OCMW: alles staat op onze pagina over werkloosheid.

Lees de gids →

Onze gidsen over werkloosheid

Bronnen

Infocheck.be is geen officiële website. Deze gids vereenvoudigt de regels. Neem voor jouw exacte situatie contact op met je uitbetalingsinstelling (ABVV, ACV, ACLVB of HVW) of met de RVA.

Mantelzorger en werkloos: de vrijstelling, het bedrag en het uitstel van het einde van je recht