Ontslag nemen en werkloosheid: heb je recht?

Kort: zelf ontslag nemen is in principe werkverlating. Zonder wettige reden kan de RVA een verwittiging geven of je 4 tot 52 weken uitsluiten, soms met uitstel. Er is geen sanctie als je vertrekt voor een andere job (maar 4 weken wachttijd als je die snel verliest), als je 13 weken opnieuw werkt voor je aanvraag, of in een paar precieze gevallen. Nieuw sinds maart 2026: met 10 jaar loopbaan kan het recht op herstart de uitsluiting vervangen door 6 maanden uitkering.

Hoeveel uitkering, en tot wanneer?

Bereken je uitkering en de einddatum van je recht met onze rekenhulp werkloosheid 2026.

Bereken mijn uitkering →

Het principe: werkloosheid dekt onvrijwillig jobverlies

Om een werkloosheidsuitkering te krijgen, moet je zonder werk en loon zitten "door omstandigheden onafhankelijk van je wil". Neem je zelf ontslag, dan beëindig jij het contract. De RVA spreekt dan van werkverlating. Hetzelfde geldt als je zonder reden niet meer op het werk verschijnt.

Let op met een beëindiging in onderling akkoord: ook al wordt die vaak als een "zachte" oplossing voorgesteld, de RVA beschouwt ze in principe ook als werkverlating. Beëindigt de werkgever het contract (ontslag), dan is er geen werkverlating.

Werkverlating betekent niet automatisch een weigering. De RVA kijkt of je een wettige reden had. Zo ja, geen sanctie. Zo nee, dan is een sanctie mogelijk.

De mogelijke sancties

Situatie	Gevolg
Ontslag zonder wettige reden	Verwittiging, of uitsluiting van 4 tot 52 weken (uitstel mogelijk)
Ontslag om een andere job te beginnen	Geen sanctie, maar 4 weken geen uitkering vanaf de werkhervatting als je de nieuwe job verliest (behalve bij overmacht)
Ontslag met de bedoeling van de werkloosheid te leven	Uitsluiting voor onbepaalde duur
Herhaling binnen 12 maanden na een sanctie voor vrijwillige werkloosheid	Uitsluiting voor onbepaalde duur

Tijdens de uitsluiting krijg je niets, maar meestal moet je wel ingeschreven blijven als werkzoekende. Na de uitsluitingsperiode kan de betaling beginnen als je aan de andere voorwaarden voldoet, vooral de 312 werkdagen in 36 maanden.

Het uitstel is belangrijk: een deel of de hele sanctie kan worden opgeschort. Je wordt dan gewoon betaald. Maak je tijdens de proefperiode geen nieuwe fout, dan wordt de sanctie nooit toegepast.

Nu de werkloosheid beperkt is in de tijd, zijn die uitsluitingsweken niet altijd op dezelfde manier "verloren": ze stellen het begin van je uitkering uit. Je uitbetalingsinstelling kan je het precieze effect op je einddatum uitleggen.

Wat is een wettige reden?

De regelgeving geeft geen gesloten lijst. De RVA en de rechtbanken kijken vooral of de job die je verliet nog "passend" was. Situaties die vaak erkend worden:

de werkgever betaalt het loon niet, of herhaaldelijk te laat;
bewezen pesterijen of geweld op het werk (klacht, preventieadviseur, getuigen);
gezondheidsredenen: het werk is gevaarlijk of ongeschikt voor jou geworden, bevestigd door een arts;
een belangrijke eenzijdige wijziging van het contract (uurrooster, plaats, functie, loon);
arbeidsomstandigheden die tegen de wet ingaan (geen aangifte, veiligheid niet nageleefd);
een verhuizing om familiale redenen waardoor de verplaatsing onredelijk wordt.

In elk geval tellen de bewijzen: mails, medische attesten, loonfiches, schriftelijke klachten, getuigenissen. Een ontslag "in een opwelling" is moeilijk te verdedigen. Twijfel je, dan raadt de RVA aan om vóór je ontslag het advies van je werkloosheidsbureau te vragen.

Gevallen zonder sanctie

De RVA sanctioneert werkverlating niet in een paar voorziene situaties:

je verliet je job om een kind op te voeden, gedurende minstens 6 maanden vóór je aanvraag, en je vroegere werkgever kan je niet opnieuw aannemen;
je verliet je job om zelfstandige te worden, gedurende minstens 6 maanden, met hetzelfde bewijs;
je hebt minstens 13 weken opnieuw gewerkt voor je uitkeringsaanvraag: het vroegere ontslag telt dan niet meer.

Die laatste regel is het nuttigst: neem je ontslag voor een nieuwe job die minstens 13 weken duurt, dan wordt het ontslag je niet meer verweten.

Nieuw in 2026: het recht op herstart

De hervorming van de werkloosheid heeft een recht op herstart ingevoerd (in het Frans "droit au rebond"). Daarmee kan een werknemer met een lange loopbaan ontslag nemen om van richting te veranderen zonder alles te verliezen. Het vervangt een uitsluiting van bepaalde duur door een recht op uitkering van maximaal 6 maanden.

De voorwaarden:

de werkverlating vond plaats na 28 februari 2026;
de RVA besliste tot een uitsluiting van bepaalde duur (niet van onbepaalde duur);
je hebt minstens 3.120 arbeidsdagen of gelijkgestelde dagen, ongeveer 10 jaar voltijds, op het moment van de werkverlating;
je hebt dat recht nog nooit gebruikt.

Je vraagt het aan met het formulier C109, bij je uitbetalingsinstelling, binnen 30 dagen na de kennisgeving van de uitsluitingsbeslissing. De keuze is onherroepelijk. De 6 maanden kunnen één keer met 6 maanden worden verlengd als je slaagt voor een opleiding naar een knelpuntberoep die je in de eerste 3 maanden begon. Al die tijd moet je ingeschreven zijn als werkzoekende, beschikbaar zijn en je controlekaart invullen.

Voor je ontslag neemt: 6 tips

Zorg voor een getekend nieuw contract voor je ontslag geeft, als dat kan.
Praat met je werkgever: wil hij je ook zien vertrekken, dan beschermt een ontslag door de werkgever (met opzeg) je beter dan zelf ontslag nemen of een beëindiging in onderling akkoord.
Verzamel je bewijzen als je om een ernstige reden vertrekt (onbetaald loon, pesterijen, gezondheid).
Denk aan ziekte: gaat het niet goed, dan loopt een arbeidsongeschiktheid erkend door je arts via het ziekenfonds, zonder ontslag.
Vraag raad aan je vakbond of het werkloosheidsbureau voor je iets tekent.
Respecteer de opzeg: een ontslag geef je met een opzeg. Bereken die met ons artikel opzeg als je zelf ontslag neemt en onze rekenhulp opzegtermijn.

De stappen na je ontslag

Schrijf je in als werkzoekende en dien je aanvraag in bij je uitbetalingsinstelling, net als na een ontslag door de werkgever (zie je inschrijven als werkloze). Op het C4 vermeldt de werkgever "ontslag door de werknemer" als reden. De RVA stuurt je dan meestal een oproeping of een vragenlijst om je redenen te kennen.

Ga naar het verhoor met je bewijzen, zo mogelijk samen met je vakbond. Vind je de beslissing onrechtvaardig, dan kun je ze binnen 3 maanden aanvechten bij de arbeidsrechtbank. Meer details in ons artikel wat doe je met een uitsluitingsbeslissing.

Veelvoorkomende situaties

Ontslag tijdens een contract van bepaalde duur

Verlaat je een contract van bepaalde duur voor het einde, dan is dat ook werkverlating. Wacht je gewoon het einde van het contract af en vraag je geen verlenging, dan is er geen werkverlating: het contract loopt normaal af. Een nieuw contract weigeren dat dezelfde werkgever aanbiedt, kan wel als weigering van een passende dienstbetrekking gelden.

Ontslag om je partner te volgen

Ver verhuizen om een partner te volgen die werk vond in een ander gewest of in het buitenland, kan als wettige reden worden erkend als de verplaatsing naar je vroegere werk echt onredelijk wordt. Bewaar de bewijzen van de verhuizing en van de job van je partner.

Ontslag om opnieuw te gaan studeren

Je job opzeggen om opnieuw te studeren is meestal geen wettige reden. Sommige opleidingen naar knelpuntberoepen kun je wel volgen met behoud van uitkering, met een vrijstelling: informeer bij de gewestelijke arbeidsbemiddelingsdienst voor je ontslag neemt.

Ontslag na een ongeval of een lange ziekte

Vinden je arts en de arbeidsgeneesheer dat je je werk niet meer kunt doen, dan bestaat er een re-integratietraject of een beëindiging wegens medische overmacht. Dat is geen ontslag door jezelf: er is dan geen werkverlating. Bespreek het met je arbeidsgeneesheer voor je ontslag neemt.

Veelgestelde vragen

Heb ik recht op een werkloosheidsuitkering als ik in België zelf ontslag neem?

Je kunt de aanvraag doen, maar de RVA onderzoekt de reden van je vertrek. Zonder wettige reden riskeer je een uitsluiting van 4 tot 52 weken. Na de sanctie kun je betaald worden als je aan de andere voorwaarden voldoet.

Geeft een beëindiging in onderling akkoord recht op een uitkering?

Dat is riskant. De RVA stelt een beëindiging in onderling akkoord in principe gelijk met werkverlating. Ze kan aanvaard worden als de werkgever je wilde zien vertrekken, maar dat moet je kunnen aantonen.

Ik neem ontslag voor een andere job en word tijdens de proefperiode ontslagen. Heb ik recht op een uitkering?

Je krijgt geen sanctie voor het verlaten van de eerste job, maar je hebt 4 weken geen recht op uitkering vanaf de werkhervatting, behalve bij overmacht. Je moet ook aan de voorwaarde van 312 dagen voldoen.

Is een burn-out een wettige reden?

Een gezondheidsprobleem dat met het werk te maken heeft en door een arts is bevestigd (bij voorkeur de arbeidsgeneesheer of een specialist), kan als wettige reden worden erkend. Denk ook eerst aan arbeidsongeschiktheid via het ziekenfonds, waarbij dat probleem niet speelt.

Hoe lang duurt de sanctie voor werkverlating?

Van 4 tot 52 weken, afhankelijk van de ernst en de omstandigheden, met mogelijk uitstel. Bij herhaling binnen 12 maanden of als je duidelijk van de werkloosheid wilt leven, kan de uitsluiting voor onbepaalde duur zijn.

De volledige gids over werkloosheid 2026

De regel van 24 maanden, bedragen, einddata, uitzonderingen en OCMW: alles staat op onze pagina over werkloosheid.

Lees de gids →

Onze gidsen over werkloosheid

Bronnen

Infocheck.be is geen officiële website. Deze gids vereenvoudigt de regels. Neem voor jouw exacte situatie contact op met je uitbetalingsinstelling (ABVV, ACV, ACLVB of HVW) of met de RVA.

Zelf ontslag nemen en werkloosheid: heb je recht op een uitkering?